Beyaz Dişler Yeterince Sağlıklı Mı?

Dişlerimizin rengini genlerimiz ve yaşımızın yanı sıra sigara, yiyecek ve içecekler ve belli ilaçları alıp almadığımız belirler. Yaş ilerledikçe diş mineleri aşındığından dişler sararır. Domatesli soslar, kahve gibi kromojen içeren, renkli bileşimlere sahip yiyecek ve içecekler dişte lekeler oluşturur iken, bazı bakteri ve mantarlar da dişlere yeşilimsi veya grimsi bir görünüm verebiliyor. Araştırmalarda da insanların yüzde on sekiz ile elli ikilik bir kısmın dişlerinden memnun olmadığını gösteriyor. ABD’de diş hekimi ziyaretlerinin önemli bir kısmı diş beyazlatmak amacı ile yapılır iken, İngilizler pub kültürünün en azılı mağdurlarından biri oluyor ve sarı dişleri ile dalga konusu olmakta hedef haline geliyorlar. Magazin dergileri ve sinema ekranları ise bembeyaz, inci gibi dişlerle dolu. Bu neden ile de beyaz dişlerin sadece daha çekici değil, daha sağlıklı olduğunu düşünür, dururuz. Fakat öyle olmadığı söyleniyor.

Laboratuvarlarda deneyler yapılır iken genellikle canlı insanların dişleri yerine daha geniş yüzeye sahip olduğu için inek dişleri veya çekilmiş insan dişleri kullanılmaktadır. Çay ve kahve fincanda olduğu gibi dişlerde de leke bırakabilir. Bir araştırmada inek dişleri bir saat boyunca çay, kırmızı şarap veya beyaz şarap içinde bekletilmiş, en fazla lekeyi kırmızı şarabın bıraktığı görülmüştü. Çayın ise kendi başına leke bırakmadığı, ama beyaz şarap içtikten sonra içilen çayın leke bıraktığı görülmüştü. Şaraptaki asit diş minesini daha gözenekli hale getirdiği için, ardından içilen çay leke bırakıyordu.

Yiyecek ve içeceklerden kaynaklı lekeler dişin rengini etkilemek ile beraber, bu renk değişimi dişlerin sağlıksız olduğu anlamına gelmez. Dişleriniz inci gibi olsa bile diş eti hastalıkları ve çürük olabilir. Aynı şekilde dişleriniz tümüyle sağlıklı, ama rengi sarı, hatta kahverengimsi bile olabilir. Dişlerin diş etleri ile birleştiği yerde görülen çizgi halindeki siyah lekelerin çürümeye karşı dişleri koruduğuna inanan araştırmacılar da var. Bu lekelere neyin yol açtığı sorusu yüz yıldır tartışılıyor. Son araştırmalara göre bu lekeler kalsiyum, fosfat, çeşitli bakteriler ve siyah rengi veren demir veya bakır bileşiklerinin yarattığı özel bir tabakadan oluşuyor. Dişlerinde siyah lekeler bulunan çocuklarda daha az çürüğe rastlanması, buradaki mikropların ise koruyucu bir işlev gördüğü düşüncesini doğurdu.

Bazı durumlarda lekeler çürüğe işaret edebileceği için diş hekimine kontrol ettirmek gerekir. Diş hekimlerinin uyguladığı beyazlatıcılar evde uygulananlardan çok daha etkili. Peki, sağlık açısından olmasa da estetik amaç ile dişlerini beyazlaştırmak isteyenler ne yapmalı?

Piyasada ise bu amaca hizmet etmesi açısından satılan birçok diş macunu, bant, jel ve benzeri ürünler bulunuyor. Bunların birçoğu lekeleri aşındırıcı veya ağartıcı maddeler ya da her ikisini birden içeriyor. Bazıları ise sararmaya karşı dişe mavimsi bir görünüm kazandırıp daha beyaz görünmesini sağlıyor. Diş hekimlerinde uygulanan beyazlatıcılar evde uygulanandan daha etkili maddeler içeriyor. Ancak tedavinin etkili olup olmaması kişiden kişiye değişkenlik gösteriyor. Bazılarında bu işlemler dişlerde veya diş etlerinde geçici hassasiyete neden olabiliyor iken, beyazlatılan dişlerin beyaz kalması için lekelere neden olan yiyecek ve içeceklerden uzak durmak gerekiyor, ama genel olarak dişlerinizin beyaz olmaması sağlıklı dişlere sahip olmadığınız anlamına da gelmiyor.

Yazar: Melek Dündar