Cüzi Fertten Bütünün Armonisine

Tabiat içerisindeki biz insanlar, cüzi oluşumuzu idrak ile varlığımızı da idrak etmiş oluruz. Yani bir fert bilir ki cüzidir ve fertlerde toplu bir küllilik vardır. Toplum külli olsa da fertler cüzidir ve cüzi fertlerin gönülden yansıttıkları ruhi değerler veya hisler külliye etki ederek ancak bu şekilde bütünün armonisine ulaşabilir. Peki, bütünün armonisi fikri nereden çıktı? […]

Ruh Hazlarının İzafiyeti: Müzler ile Müzik

Yunan mitolojisinde sıklıkla karşımıza çıkan müzlerden bahsetmek istiyorum. Mitoloji sözlüklerinde “mousalar” veya “mousailer” diye geçen periler, tabiatın dişi esprileri… Müzik ve müze kelimeleri ile de müştak aynı zamanda bu kelime. Çünkü, bu periler dünyadaki tüm şairlerin ilham kaynağı aynı zamanda. Önce mousaileri tanıyalım. Mousailer, Mnemosyne ile Zeus’un kızlarıdır. Mnemosyne, hafızanın kişileştirilmiş şeklidir ve Ouranos’la Gaia’nın […]

Theos ve Theoros Arasında Dasein

Yunanca’da theos kelimesi; bakma, izleme, seyretme, seyir, görünüm, manzara, gösteri, tiyatrodaki gösteri, şenlik seyredilen yer, özellikle tiyatroda izleyicilerin bulunduğu kısım manasına, theoros kelimesi ise seyredene denk geliyor. Mevzumuz theos ve theoros denkleminde vahdet-i vücud tarzı bir mevzu değerlendirmeye çalışmak veya bunun kelimelere sirayet edilmiş hâlini seyretmek. Theoria, manzara esasında seyretmek şeklinde ifadesini tamlıyor. Bu tanımı […]

Rüyaların Mitliği

Joseph Campbell’in birkaç ifadesi ile başlamak istiyorum. “Mitolojinin simgeleri üretilmiş değildir; talep edilemezler, uydurulamazlar ya da kalıcı bir şekilde bastırılamazlar. Onlar ruhun kendiliğinden oluşan ürünleridir ve her biri kaynağının asıl gücünü bozulmamış olarak içinde barındırır.” Campbell’in ifadesinden anladığımıza göre; mitolojinin simgeleri, ruhun kendisinde vardır, ruhun kendisine içkindir ve hiçbir şekilde uydurulamazlar. Burada, mitolojik verilerin gerçekliklerini […]

Düşünebilmek Üzerine

PISA sınavında Türkiye, on iki yıl önce aldığı puanların da altına düştü. Uzmanlara göre, ezberci eğitim ve öğretmen niteliğine önem verilmemesi sebeplerin başında geliyor. Peki, gerçekte de sorun bu mu? Nietzsche, “Putların Alacakaranlığı” adlı eserinde, “Düşünmenin bir teknik, bir öğretim planı, bir ustalık istenci gerektirdiğinin en küçük bir anısı bile kalmamış, düşüncenin de dans etmenin […]

Komplike Dergi