Sosyolojide Bilimin Yeri

“Sosyoloji bir bilim midir?” sorusuna sosyolojinin içinden hayır yanıtını veren insanların bulunduğu bir dünyada yaşıyoruz. Sosyolojinin bir nevi sanat veya zanaat olduğu üzerine yazıp çizenler, kitaplar yayınlayan büyük isimler de bulunmakta. Belirli bir açıdan da haklılar. Eğer sosyolojiyi toplumsal ilişkilenme biçimleri üzerine üretilen her bilgi türü ve bunların yürütülen her pratik karşılığı olarak ele alacak […]

Alternatif Normlar İkilemi

Normlar içinde olunan toplumsal yaşamı şekillendirir iken bir yandan toplumsal yaşam da normları şekillendirir. Önceden norm dayatmak değişimin dinamolarından biridir fakat aynı zamanda öngörülemez sonuçları da olabilir. Var olan normlar setini başka bir setle değiştirmek için girişilen çabalar neredeyse bir doğa kanunuymuşçasına toplumsal tepki oluşturacaktır ve bu tepkinin bilinmezliği ya da önceden kestirilemezliği belki de […]

İthal Sosyoloji

Toplumbilim dediğimiz alan; toplumsal ilişkileri irdeleyen, betimleyen, bazen tanımlayan ve inceleyen bir bilimsel uğraştır. “Bilimsel uğraştır!” diyebiliyoruz, çünkü sosyolojinin bir bilim mi, zanaat mı yoksa sanat mı olduğuna dair küresel akademik çevrenin kafası oldukça karışık. Bourdieu’nun da katkı sağlayıcılardan birisi olduğu 1991 tarihli The Craft of Sociology bu alanda her nedense kafa karıştırıcı kitaplardan birisidir. […]

Hakikat Kuramlarının Önemi

Hakikat denilince herkesin üzerine uzlaşabileceği, ortaklaştırıcı bir figür beklentisi yaratılır genelde. Oysa hakikat kavramı ve hakikat kuramları birbirinden alabildiğine farklı renklerde gelen türlü çeşitli biçimlerde olabilir. Peki hakikat kadar temel bir kavram üzerine dahi uzlaşamayan insanlar nasıl ortak bilgi üretebilirler veya hakikat gerçekten de temel bir kavram mıdır? Felsefe literatüründe pek çok hakikat kuramı bulunabilir […]

Yapısökümün Tehlikeleri

Postmodern felsefenin rock starlarından Derrida’nın ortaya çıkardığı yapısöküm kavramına sosyal bilimlerle uğraşıp da aşina olmayan azdır. Çok basite indirgeyerek Derrida’nın yapısökümünün metin ve anlam arasındaki bağlantının güncel bir inceleme yöntemi olarak ortaya çıktığı söylenebilir. Metnin okuyandan bağımsız olmadığı, farklı okumaların-bağlamların farklı anlamlar vereceği düşüncesi temelde bir metnin sayısız biçimde okunup sayısız anlam çıkarılabileceğini vurgulayan muhteşem […]

Bir Alet Çantası Olarak Felsefe

Felsefenin üzerine uzlaşılan ortak ve tek bir anlamı yoktur. Bazılarına göre düşünsel her işlem, bazılarına göre her türlü problem çözme aktivitesi, bazılarına göre belirli bir tarihsellik içinde gelişen sınırlı sayıdaki düşünce akımı, bazılarına göreyse çok başka bir şeydir felsefe. Ancak felsefenin hayattan uzak, akademinin duvarları arkasına tıkılmış bir uğraş olduğu fikri özellikle bizimki gibi felsefeyle […]

Sorunsallaştırma Meselesi

Sosyolojik yaratıcılık fikri bu bilimi icra etmeyi planlayan insanlar için öncül bir gereklilik olarak birinci sınıftan ortaya konulur. Gördüklerinizi, işittiklerinizi, okuduklarınızı ve toplumsal hayata dair denk geldiğiniz her türlü durumu bir nevi sosyoloji çerçevesinden irdeleyebilmenin, bu bağlamda fikirler üretebilmenin kavramsallaştırılmış halidir. Ancak yalnızca yaratıcı olmak sosyolojiyle uğraşma konusunda yeterli değildir, hayata karşı kuramsal çerçeveden olsa […]

Muhafazakarlar Niçin Gereklidir?

Bir toplumu toplum yapan ortak değerleri midir, paylaştığı tarihsellik midir? Yoksa yalnızca mevcut koşullar mı yoksa ırktan dine, dilden fizyolojiye başka bir özellik mi bunu tetiklemektedir? Bu soruya vereceğiniz yanıt nasıl bir sosyolojik algınız olduğu ile derinden alakalıdır. Faşizmden sosyalizme, anarşizmden komünizme pek çok ideal toplum betimlemelerinin bulunduğu dünyamızda; politik, sosyolojik, genel itibariyle çok temel […]

Bilim ve Bilgi

Bilimsellik, modern toplumlar için önemli bir kavramdır. Bir olgunun bilimsel olarak kanıtlanmış olması pek çok insan için büyük değer taşır. Peki, bir bilginin bilimsel olup olmadığına nasıl karar veririz ?  Sahi, bilim nedir ki ? Çoğu yaygın anlatının aksine bilim, tarih boyunca tek ve değişmez bir kavram olarak kalmamıştır. Düzenlenmiş bilgi öbeklerine de, rasyonel hakikat […]

Zaman Algısı ve Tarih Problemi

Tarihin sonu, öncesi, başı gibi kavramlar ideolojik camialarda yaygın olarak kullanılırlar. Marksistler, içinde yaşadığımız dönemin henüz tarih öncesi olduğundan ve insanlığın asıl tarihinin başlamadığından bahseder. Kapitalistler ise kapitalizmin insanlık için olabilecek en uygun model olduğunu savunur ve artık değişmeyeceğini vurgularlar. Aslında iki iddia da benzer ölçüde absürttür, çünkü insanlığın iktisadi ilişkilenme biçimlerinin bundan sonrası için […]

Komplike Dergi