Günümüzden 10.000 ile 15.000 yıl önce Anadolu’da başlayan iritaş kültürü zamanla tüm Avrupa’ya yayılmıştır. Son yıllarda radyoaktif karbon ile yapılan yaş saptamalarında Avrupa’daki “iritaş” tepelerin en muhafazakâr tahminle M.Ö. 4000 ile M.Ö. 2000 yılları arasında inşa edilmiş oldukları belirlenmiştir. Bu bölgede taş tepeler, menhirler ve dolmenler yoğun olarak bulunmaktadır. Ayrıca önemli megalitler bulunmaktadır. Megalit, “büyük taş” demektir. İrlanda’da New Grange, İngiltere’de Stonehenge, Fransa’nın en batı ucunda bulunan Brötanya bölgesinde Carn ve Gavrinis adaları, İspanya’da Los Millardes ve Malta adasında Tarxien kasabasında ve Hal Saflieni’de megalit yapıları ziyaret etmek mümkündür. Tek parça dikili taşlara menhir, oda şeklindeki üstü kapalı veya örtülü taş yapılara dolmen denmektedir.

“Öyü” kök sözcüklerinden bitişerek oluştuğu görüşündeyim. Anlamı da Evrensel ateşin önde olan bölgesi olmaktadır. Önde olan, anlamına gelen “bir” kök sözcüğü Latince “pro” sözüne dönüşmüştür. İngiltere’ye de büyük Britanya anlamında “Great Britain” denmesi aynı kültürün kuzey adalarına da yayıldığına işarettir. Asya kökenli güneş kültünün anaerkil toplumlar oluşturduklarından ve güneş başlı tanrıça heykelcikleri yonttuklarından daha önce söz ettim.

Gavrinis adası megalitlerine daha dikkatli bakarsanız bu taşta güneşe doğru yönelmiş oka benzer şekilleri seçebilirsiniz. Öyle anlaşılıyor ki, Güneş kültü ile ilgili olan bu simgeleri taşlara kazımış olanlar Asya kökenli Ok boylarıdır. Güneş simgelerine sadece Avrupa adalarında değil, Etrüsklerin ilk yerleşim bölgeleri olan Valcamonica’da, Asya’da, güney Amerika’da, hatta Avustralya’da rastlanıyor. İtalya’nın kuzeyindeki Valcamonica bölgesinden kayaya kazılı bir spirali, resmin sağ üst köşesinde Avustralya kıtasının orta bölgesindeki Uluru kayalığındaki spiralleri, altında ise Peru’nun iki farklı bölgesinde bulunan güneş simgeleri biliniyor. Bu derece uzak mesafelerde bulunan kültürlerin aynı simgeleri kullanmaları ne alıntı ne de tesadüf olabilir. Ancak ortak bir kültürün dünyaya yayılmış kolları olabilirler.