Hakikate Karşı

Hakikat, diyoruz, ama bu kelimeyle ne ifade ediyoruz? Aklımızda bir şey canlanıyor mu? Yoksa imgesiz, tahayyül edilemez bir kondisyona mı işaret ediyoruz? Bir umut, yeni bir duyarlılık mı? Veya her şeyin çıplaklaşacağı, olduğu gibi belireceği bir an mı? Hepsi belki de, ya da hiçbiri; ama yine de bu kelimeyi kullanarak bir şeyleri, üstü kapalı da […]

Günümüz Jargonu

Bugün, teorik yazıların anlaşılamamasında jargonun etkisi çok büyük gibi gözüküyor. Aslen, teorik bir yazıdan da öte bir tartışmanın içerisinde dahi jargonun muhtemel negatif etkisi kendini fazlasıyla belli eder. Bundan kaçınmanın belki de kısa bir yolu yoktur; çünkü kimi meseleleri hakkı ile konuşabilmek için belirli bir jargonu kullanmak gerekebilir. Hatta, zaten çoğu mesele başlangıcından itibaren özgül […]

Muktedir Olduğumuz

Çokça sormuşuzdur; nedir bizim elimizde olan? Elimizde olandan ne anladığımız da önemli tabii ki. Ama az ya da çok hissederiz neyin gücümüz dahilinde olduğunu, neyin ise olmadığını. Bu hissiyatı, duyumsama gücünü yitirdiğimiz zaman ise, başımıza pek de hoş şeyler gelmez; üzülür, kırılır, öfkelenir, küser, vazgeçeriz. Ama nedir bize bunca duyguyu yaşatan? Ya da daha doğrusu; […]

Hypatia: İskenderiye’deki Son Işık

Hypatia öğrencilerine paganlar ve Hıristiyanlar arasındaki sorunlara nasıl baktığını 4’üncü yüzyılda şu şekilde açıklar; “Bizi birleştirenler, ayıran şeylerden daha fazla, hepimiz kardeşiz!” Tek çocuk olan Hypatia genç yaşta felsefe ve matematiğe karşı derin bir ilgi göstermiştir. Alman matematikçi ve astronom Kepler’in gezegensel hareket yasalarını ondan önce anlayan ve açıklamaya çalışan kişidir. Burada, zarafeti, engin bilgeliği, gençliği […]

Tahakküm Altındaki Hayallerimiz

Bugün, pek de kimse istediğini yapmıyor. Bir şeyleri istiyoruz, hep istedik, ama belki de hiç bu yüzyılda olduğu kadar istediğimiz şeyle oldurduğumuz arasındaki fark bunca açılmadı. Aşağı yukarı kime sorsak istediği şeyi yapmıyor. “Neden?” diye sormuyoruz bile, çünkü zorunda olduğunu söyleyeceğini biliyoruz. Nasıl bir zorundalık bu? Yaşamak mı? Evet, yaşıyor, yaşamak için çalışıyor. Kimi zaman, […]

Duyarak Düşünmek

Bazı düşünürler yok olacak denli ortadan kaybolabilir; izlerini yitirir, sanki hiç var olmamışcasına görünmez hâle gelebilirler. Ama zamanın belirli anlarında tekrar ortaya çıkarlar, sesleri tekrar duyulur. Bu, belki de bir ihtiyacın, bir zorunluluğun ürünü olarak vuku bulur; geriye dönmek, düşünceyi bugünde aktüelize etmek gerekebilir. Bazıları da hep orada, hep ortadadır; zamansızdırlar. Düşüncenin ana odakları olarak […]

Engizisyonun Doğum Sancıları

Bruno neden Antik Yunan filozoflarının kendisinden yüzlerce yıl önce sezinlediği ve özgürce ifade ettiği bilgiyi savunmanın bedelini hayatı ile ödedi? Bu sorunun engizisyona ilham veren skolastik düşünceyi ve Ortaçağ Avrupa’sının ruhunu anlamak için önemli olduğunu düşünüyorum. Roma’nın çöküşü ile bin yılı arasındaki zaman ciddi bir kırılma noktasıydı. Bu yazıda karanlık çağların yükselişini söz konusu yılların […]

İnsan Olmak İstersen Eğer

İlk defa üç yaşında, bir dua okur gibi sessizce fısıldadım kulağına; dinledi, ama anlamadı. Sonra beş yaşındaydı yeniden okuduğumda bazı cümleleri beğendi, ama çoğunu yine anlamadı. Dokuz yaşına gireceği bu günlerde odasının duvarına astım, dün birlikte okuduk, biraz gözleri sulandı. “Hani, oğlun da babasına cevabı vardı ya, o nasıldı?” diye sordu, bir gazete kesiğini göstermiştim, […]

Baudrillard’a Serenad

Dünyaca ünlü Fransız düşünür ve yazar Jean Baudrillard, 11 Eylül saldırıları ve Irak Savaşı’ndan sonra dünya düzenini analiz eden, simülasyon ve simulakr kavramları üzerine sosyolojik tespitler inşa eden Baudrillard, hipergerçeklik akımının geldiği son noktayı ironik eleştirileriyle gözler önüne sermişti. Baudrillard, 2004 yılında İstanbul ve İzmir’de ülkemize gelerek konferanslar verdi. 2006 yılında Baudrillard’a serenad yaparak aşkımı […]

Hermenötik Yaklaşım

Hermenötik; yorumlama üzerine, yani yorumlama kuralları üzerine düşünmedir. Bu bağlamda hermenötik metinleri anlama ve yorumlama teorisi olarak tanımlanır. Burada da temel olarak metnin yorumu ile ilgilenir. Hermenötikin bu kullanımı modernist döneme aittir. Elbette postmodern egemenlikte de modernistler yok olmadığı için hâlâ kullanılmakta ve köken itibariyle kutsal metinlerin gerçek, fakat gizli anlamlarını keşfetmeye uygulanan yorum bilimine verilen […]

Komplike Dergi