Felsefe

Hypatia öğrencilerine paganlar ve Hıristiyanlar arasındaki sorunlara nasıl baktığını 4'ncü yüzyılda şu şekilde açıklar; "Bizi birleştirenler, ayıran şeylerden daha fazla, hepimiz kardeşiz!" Tek çocuk olan Hypatia genç yaşta felsefe ve matematiğe karşı derin bir ilgi göstermiştir. Alman matematikçi ve astronom Kepler'in gezegensel hareket yasalarını ondan önce anlayan ve açıklamaya çalışan kişidir....
Bugün, pek de kimse istediğini yapmıyor. Bir şeyleri istiyoruz, hep istedik, ama belki de hiç bu yüzyılda olduğu kadar istediğimiz şeyle oldurduğumuz arasındaki fark bunca açılmadı. Aşağı yukarı kime sorsak istediği şeyi yapmıyor. "Neden?" diye sormuyoruz bile, çünkü zorunda olduğunu söyleyeceğini biliyoruz. Nasıl bir zorundalık bu? Yaşamak mı? Evet,...
Bazı düşünürler yok olacak denli ortadan kaybolabilir; izlerini yitirir, sanki hiç var olmamışcasına görünmez hâle gelebilirler. Ama zamanın belirli anlarında tekrar ortaya çıkarlar, sesleri tekrar duyulur. Bu, belki de bir ihtiyacın, bir zorunluluğun ürünü olarak vuku bulur; geriye dönmek, düşünceyi bugünde aktüelize etmek gerekebilir. Bazıları da hep orada, hep...
Bruno neden Antik Yunan filozoflarının kendisinden yüzlerce yıl önce sezinlediği ve özgürce ifade ettiği bilgiyi savunmanın bedelini hayatı ile ödedi? Bu sorunun engizisyona ilham veren skolastik düşünceyi ve Ortaçağ Avrupa’sının ruhunu anlamak için önemli olduğunu düşünüyorum. Roma’nın çöküşü ile bin yılı arasındaki zaman ciddi bir kırılma noktasıydı. Bu yazıda...
Hermenötik; yorumlama üzerine, yani yorumlama kuralları üzerine düşünmedir. Bu bağlamda hermenötik metinleri anlama ve yorumlama teorisi olarak tanımlanır. Burada da temel olarak metnin yorumu ile ilgilenir. Hermenötiğin bu kullanımı modernist döneme aittir. Elbette postmodern egemenlikte de modernistler yok olmadığı için hâlâ kullanılmakta ve köken itibariyle kutsal metinlerin gerçek, fakat gizli...
15'nci yüzyılın İtalyan hümanist düşünürlerinden Marsilio Ficino’nun Platon ve Plotinus’un yapıtlarıyla ilişki tüm yorumları, 1482 tarihli "Platon İlâhiyatı" adlı yapıtıyla Hermetik metinlerden yapmış olduğu çeviriler, Neoplatonizm veya Yeni Eflatunculuk akımının yeniden canlanmasını sağladı. Bu durumda da Eski Mısır inançlarına ilgiyi bir kez daha ateşlemiş oldu. Marsilio Ficino, Mısırlı, Platoncu,...
Bilimsel gelişmeler insanlığa yeni olanaklar sağlamakla birlikte, esas olan onların insanlık tarafından nasıl kullanıldığıdır. Söz gelimi, yapay zeka ile ölümcül ordular kurabilir veya ondan üretimdeki verimliliği arttırmak için yararlanabilirsiniz. Kamera teknolojisi, insanları yok etmek için de, kayıp bir dağcıyı bulmak için de pekâlâ kullanılabilir. Bilimle ölümcül kimyevî silahlar yapmak...
Bu dünyada nefes almaya başladığımız andan bugüne kadar bize birileri tarafından hep bir şeyler telkin edildi. Biz buna kısaca eğitim diyoruz. Aile ile başlayan bu süreç okul ile devam etti. Hayatın içinde de her an devam etmekte. Dikkat ederseniz kendimiz doğruları keşfederek değil, daha çok yönlendirilerek önümüze konana biat...
Bugün, dünya üzerindeki insanların toplumsal yapısı, kültürü ve siyasal düşünceleri üzerinde büyük katkısı olmuş bir düşünürün kuramından hareketle devrimlerin itici güçlerinin neler olduğuna değineceğiz. Aristo, bugünün Avrupası'nın şekillenmesinde dinsel, siyasal, sosyal ve birçok yönden görüşleriyle etkilemiş ve düşünceleriyle geçmişten geleceğe ışık tutmuş bir düşünürdür. İki bin dört yüz yıl...
İnsanın doğasında, etik dışının vicdanla uzlaşma içinde olmasını engelleyen bir yarık mevcuttur. Bu yarık toplumsal vicdanda giderek kapanıyor. Rüşvet ve yolsuzluktan da tehlikeli, kamusal söylem üzerinde hakimiyet kurmuş bir yaklaşım var: "Herkes çalıp çırptı, ama bunlar hiç olmazsa köprü, yol yapıyorlar" deniyor. Toplum, rüşvet ve yolsuzluğu olumlama üzerinden ahlaki...